Οι τρεις πυραμίδες στη Γκίζα: μοντέλα για την αιγυπτιακή ‘εποχή των πυραμίδων’
Επεκτείνοντας την έρευνα συμπεριλαμβάνοντας σ’ αυτή και τις τρεις πυραμίδες που βρίσκονται στη Γκίζα, ανακαλύπτουμε ένα ενδιαφέρον ιστορικό αίνιγμα που αφορά την κατασκευή τους. Εάν όπως υποστηρίζουν οι συντηρητικοί μελετητές οι τρεις πυραμίδες είχαν χτιστεί κατά τη διάρκεια της τέταρτης Δυναστείας προς τιμήν των τριών Φαραώ (Χέοπα, Χαφρίνου και Μικερίνου), αυτό που συνειδητοποιούμε λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος των τριών πυραμίδων σε σχέση με τις τρεις βασιλείες, είναι ασυμβίβαστο με αυτό που θα περιμέναμε να συμβαίνει.
Πρώτα απ' όλα, ο Χέοπας κυβερνούσε και θεωρητικά κατασκεύασε τη μεγάλη πυραμίδα. Ο Χαφρίνος ακολούθησε τη βασιλεία του Χέοπα και προκειμένου να είναι πολιτικώς και θρησκευτικώς 'ορθός', θα περιμέναμε να ύψωνε μία πυραμίδα πιο ψηλή από αυτή του Χέοπα. Διαφορετικά, αυτό θα είχε μια αρνητική επίδραση, καθιστώντας τον στον λαό σε μια θέση κατωτερότητας σε σχέση με τον προκάτοχο της αιγυπτιακής εξουσίας. Μιλώντας γενικά, ένας κυβερνήτης δε μπορούσε να αφήσει το λαό του να πιστέψει ότι ο Φαραώ τους είναι ασθενέστερος στη δύναμη και λιγότερο ευλογημένος από τους Θεούς, σε σχέση με εκείνον που κυβερνούσε πριν απ' αυτόν.
Μετά τον Χαφρίνο, το θρόνο της Αιγύπτου πήρε ο Μικερίνος και για να συνεχίσει να είναι σε μία διαρκώς καλή πολιτική και θρησκευτική θέση, θα περιμέναμε από εκείνον να έχει κατασκευάσει τη μεγαλύτερη από όλες τις πυραμίδες, ώστε να μη φανεί κατώτερος σε σχέση με τους προηγούμενους Φαραώ.
Αλλά αυτό που βρίσκουμε στη Γκίζα είναι ακριβώς το αντίθετο σενάριο: εάν ο Χέοπας έχτισε τη μεγαλύτερη πυραμίδα, ο Χαφρίνος την έχτισε ελαφρώς μικρότερη από αυτή του Χέοπα και ο Μικερίνος κατασκεύασε μια πυραμίδα που είχε το ένα τρίτο του μεγέθους των προηγούμενων δύο. Εάν λοιπόν αυτό που έγινε έρχεται σε αντίφαση με αυτό που θα περίμενε κανείς για την τέταρτη Δυναστεία της Αιγύπτου όπου τοποθετείται το χτίσιμο των τριών πυραμίδων, τότε πολύ πιθανά υπάρχει ένα θεμελιώδες λάθος στο κοινώς αποδεκτό σενάριο για την χρονολόγηση της κατασκευής τους.
Τι θα γινόταν αν το σενάριο ήταν διαφορετικό; Αντί να έχουν κατασκευαστεί οι τρεις πυραμίδες της Γκίζας από του προαναφερόμενους Φαραώ, θα μπορούσαν να ήταν ήδη παρούσες, αρχαίες σε ηλικία, και οι τρεις διαδοχικοί βασιλιάδες πιθανόν θα είχαν ασχοληθεί με την επισκευή τους, καθώς και με το χτίσιμο των μικρότερων πυραμίδων που βρίσκονται στην περιοχή για τους ίδιους και τις οικογένειές τους. Ότι δηλαδή αναφέρεται στη στήλη που βρήκε ο Mariette.
Ο Χέοπας όντας ο πρώτος από τους τρεις Φαραώ, φυσιολογικά θα επέλεγε να έχει τη μεγαλύτερη πυραμίδα. Ομοίως, ο Χαφρίνος που ήταν δεύτερος θα έπαιρνε τη δεύτερη σε μέγεθος και η τρίτη θα απόμενε στον Μικερίνο. Ένα τέτοιο σενάριο θα ήταν πολύ πιο λογικό, αφήνοντας ως πιθανότερη εκδοχή το ότι οι πυραμίδες υπήρξαν πριν από τους τρεις Φαραώ και δεν κατασκευάστηκαν από αυτούς.
Σύμφωνα με συντηρητικούς μελετητές, η τριάδα της Γκίζας προοριζόταν να αναπαριστά το 'ύψος της δόξας' της αιγυπτιακής εποχής των πυραμίδων, από την τρίτη μέχρι την δέκατη τρίτη Δυναστεία, δηλαδή από το 2700 έως το 1800 π.Χ.. Αν ωστόσο δεχτούμε ότι η ηλικία τους είναι στην πραγματικότητα 12.000 χρόνια, τότε θα έπρεπε να εξυπηρέτησαν ως μοντέλα, που οι Αιγύπτιοι προσπάθησαν κατ' επανάληψη να μιμηθούν και να ανταγωνιστούν. Εάν κάνουμε αυτήν την παραδοχή, τότε πολλά μυστήρια που αιωρούνται και που αφορούν τον σχεδιασμό και την κατασκευή των υπολοίπων πυραμίδων της Αιγύπτου, βρίσκουν πλέον τη λύση τους.
Σύμφωνα με τη συντηρητική οπτική, οι πυραμίδες κατά μήκος του Νείλου αναπτύχθηκαν σε στάδια που υποδηλώνουν μία 'εξέλιξη'. Αρχικά στην πρώτη και τη δεύτερη Δυναστεία, περίπου από το 3200 έως το 2800 π.Χ., οι Φαραώ ενταφιαζόντουσαν σε μαστάμπα, που ήταν τετράγωνου σχήματος θολωτές και συχνά υπόγειες κατασκευές. Αυτό που έχει προβληματίσει τους αρχαιολόγους είναι ότι κάθε ένας από τους πρώτους βασιλιάδες της Αιγύπτου, είχε δύο τέτοια μαστάμπα, στην Άβυδο και στην Σαχάρα. Το ένα από τα δύο εξυπηρετούσε ως κενοτάφιο, ή ως κενό μνήμα προς τιμήν του βασιλικού προσώπου. Ο λόγος αυτής της τακτικής αποτελεί ένα άλυτο ζήτημα για τους μελετητές.
Ωστόσο, γνωρίζουμε από αρχαία τεκμήρια ότι οι άνθρωποι της αρχαιότητας γνώριζαν κάποτε την ύπαρξη της εισόδου της μεγάλης πυραμίδας και άφησαν μαρτυρίες (σημάδια από τον καπνό δαυλών και γκράφιτι στους τοίχους) που υποδηλώνουν ότι έφτασαν μέχρι τον καθοδικό διάδρομο και τον θάλαμο-τάφρο. Η δεύτερη και η τρίτη πυραμίδα έχουν επίσης εισόδους και κενούς θαλάμους πολύ πιο κάτω από τα θεμέλιά τους. Είναι πιθανό οι παλαιότεροι Φαραώ, αφού μελέτησαν τα σχέδια των πυραμίδων της Γκίζας να μιμήθηκαν τους κενούς θαλάμους τους στην κατασκευή των δικών τους βασιλικών δευτερευόντων τύμβων, πιστεύοντας ότι οι κενοί θάλαμοι είχαν μία ιδιαίτερη πνευματική σημασία την οποία και ήθελαν να προσομοιώσουν.
Στην τρίτη Δυναστεία που ξεκίνησε περίπου το 2780 π.Χ. ο Φαραώ Ζοσέρ ανέλαβε να χτίσει ένα μαστάμπα για τον εαυτό του όπως είχαν κάνει οι πρόγονοί του, αλλά μετά αποφάσισε να προχωρήσει μερικά βήματα πιο πέρα. Δύο ακόμα μαστάμπα χτίστηκαν το ένα πάνω στο άλλο με βαθμιδωτή δομή κι έτσι σχηματίστηκε μία πυραμίδα 6 επιπέδων. Η ανάπτυξη αυτής της ιδιόμορφης δομής (σήμερα ονομάζεται 'βαθμιδωτή πυραμίδα' και βρίσκεται στη Σαχάρα) υποδεικνύει ότι ο Ζοσέρ προσπαθούσε να αντιγράψει ή να αναπαραγάγει μία συγκεκριμένη μορφή. Η πυραμίδα μοιάζει με σουμερικό ζιγκουράτ ή 'ιερό βουνό', εκτός από το ότι σε αντίθεση με τα ζιγκουράτ η κατασκευή του Ζοσέρ δεν είχε ιερό στην κορυφή και περιλάμβανε ένα σύστημα εσωτερικών τούνελ και θαλάμων. Οι μόνες κατασκευές που πλησιάζουν στο να είναι μοντέλα για την βαθμιδωτή πυραμίδα του Ζοσέρ είναι οι πυραμίδες της Γκίζας.
Είναι σημαντικό και επίσης αποτελεί μία ομοιότητα με τα μνημεία της Γκίζας το ότι ο Ζοσέρ δεν θάφτηκε στην βαθμιδωτή του πυραμίδα. Σε έναν από τους θαλάμους είχε βρεθεί το πόδι από μία μούμια το οποίο είχε αποδοθεί στον Ζοσέρ, αλλά η μελέτη του περιβλήματος απέδειξε ότι προερχόταν από μία περίοδο αρκετά μεταγενέστερη αυτής της τρίτης Δυναστείας. Οι μούμιες που βρέθηκαν μέσα και γύρω από τη βαθμιδωτή πυραμίδα ήταν 60, αλλά χρονολογήθηκαν στην σαϊτική και σε μεταγενέστερες περιόδους, στην πρώτη χιλιετία μ.Χ.. Ο τύμβος του Ζοσέρ αναγνωρίστηκε ότι βρίσκεται στην περιοχή Bet Khalaif και δεν βρέθηκε κάποια πυραμιδική δομή που να συνδέεται μ' αυτόν.
Μετά τον Ζοσέρ, ο διάδοχός του Φαραώ Σεκεμκέτ, προσπάθησε να χτίσει μια πυραμίδα, αλλά φαίνεται ότι ποτέ δεν ολοκληρώθηκε, ενώ σήμερα είναι μόνο μία μάζα από χαλάσματα. Παρολαυτά οι αρχαιολόγοι βρήκαν στον πάτο ενός φρεατίου που βρίσκεται πίσω από τη δομή, μία σφραγισμένη αλαβάστρινη σαρκοφάγο. Όταν ανοίχτηκε βρέθηκε εντελώς άδεια, όπως έγινε και με την πέτρινη θήκη που βρέθηκε στη μεγάλη πυραμίδα και που ήταν επίσης άδεια.
Ο κυβερνήτης που ήταν ο πιο φιλόδοξος κατασκευαστής πυραμίδων στην τρίτη Δυναστεία ήταν ο Φαραώ Σενεφρού. Έχτισε τρία μνημεία και υπάρχει κάθε λόγος να πιστέψουμε ότι προσπάθησε να μιμηθεί το κατόρθωμα των τριών πυραμίδων της Γκίζας. Έφτασε αρκετά κοντά, αφού για τις πυραμίδες του χρειάστηκε σχεδόν τα δύο τρίτα της πέτρας που χρειάστηκαν για τις τρεις πυραμίδες και κάλυψε το 90% της επιφάνειας που είχαν καλύψει αυτές. Μία ολοφάνερη διαφορά είναι ότι και το σχέδιο αλλά και η όλη κατασκευή τους ήταν πολύ άτεχνη συγκρινόμενη με την εργασία που είχε γίνει στην περιοχή της Γκίζας.
Στην περίοδο που ακολούθησε την βασιλεία του Σενεφρού, στις αρχές της τέταρτης Δυναστείας, φαίνεται ότι οι αιγύπτιοι αρχιτέκτονες με κάποιον περίεργο τρόπο ξεπέρασαν αυτομάτως όλα τα κατασκευαστικά τους προβλήματα και τις δυσκολίες και ανέπτυξαν μία απίστευτη για την τότε αλλά και για τη σύγχρονη εποχή τεχνολογία, που τους επέτρεψε να κατασκευάσουν τις πυραμίδες της Γκίζας.
Καταρχήν και απ' όσο μπορούμε να γνωρίζουμε από θρύλους και από την εσωτερική φιλολογία, μόνο η μεγάλη πυραμίδα και οι δύο άλλες πυραμίδες της Γκίζας έχουν θαλάμους την επάνω μεριά του εσωτερικού τους, ενώ όλες οι υπόλοιπες έχουν θαλάμους μόνο κοντά στη βάση τους. Κάτι που θα μπορούσε να αποτελεί απομίμηση των θαλάμων της βάσης που υπάρχουν και στις πυραμίδες της Γκίζας. Οι Αιγύπτιοι της εποχής των Δυναστειών, μη γνωρίζοντας την ύπαρξη των πιο υψηλών θαλάμων, δεν συμπεριέλαβαν τέτοιες δομές στις δικές τους πυραμίδες.
Δεύτερον, μόνο οι τρεις πυραμίδες της Γκίζας είναι ευθυγραμμισμένες με ακρίβεια με τον πραγματικό Βορά, που αποτελεί ένδειξη μίας σαφέστατα ανεπτυγμένης επιστήμης στις μετρήσεις της γης, αλλά και στις κατασκευές, χαρακτηριστικά που δεν συναντούμε στις υπόλοιπες πυραμίδες.
Τρίτον, μόνο οι πυραμίδες της Γκίζας χτίστηκαν με υψηλό βαθμό ακρίβειας, κάτι που πλαισιώθηκε με την απαραίτητη επεξεργασία των τεράστιων και μεγάλων σε βάρος ογκόλιθων και που επέτρεψε στις πυραμίδες να φτάσουν σε τόσο μεγάλο μέγεθος, το μεγαλύτερο σε όλη την Αίγυπτο. Στην δεύτερη και στην τρίτη πυραμίδα οι ογκόλιθοι δεν είναι τόσο μεγάλοι και τόσο ακριβώς τοποθετημένοι όσο αυτοί που συναντούμε στη μεγάλη πυραμίδα, αλλά σίγουρα εμφανίζουν το χαρακτηριστικό αυτό με επάρκεια, ώστε να αποτελούν κι αυτοί ένα δείγμα κατασκευής πολύ διαφορετικό από αυτό των άλλων δομών του Νείλου.
Τέταρτον, τα μνημεία της Γκίζας κατασκευάστηκαν με σχέδια τελείως ξένα σε σχέση με άλλες μορφές πυραμίδων. Όπως παρατήρησε ο William R. Fix στο 'Pyramid Odyssey': "Επειδή οι άλλες πυραμίδες αποτελούνται από πολύ μικρότερους ογκόλιθους, κατασκευάστηκαν σαν μία σειρά από κελύφη με πολλούς ενδιάμεσους εσωτερικούς τοίχους ώστε να εξασφαλιστεί η συνοχή της κατασκευής. Οι τρεις πυραμίδες της Γκίζας δεν παρουσιάζουν αυτούς τους ενδιάμεσους τοίχους. Το ίδιο το μέγεθος των ογκόλιθων προσέδιδε την απαιτούμενη σταθερότητα. Αυτό το χαρακτηριστικό αποκαλύπτει μία γενική υπεροχή στην τεχνοτροπία και επίσης υπονοεί μία πολύ υψηλότερη τεχνολογική επάρκεια που δεν την βρίσκουμε πουθενά αλλού".
Και πέμπτον, σε αντίθεση με οποιαδήποτε άλλη πυραμίδα που θεωρείται ότι κατασκευάστηκε είτε πριν είτε μετά από τις τρεις πυραμίδες της Γκίζας, καμία από τις τρεις αυτές δεν περιέχει θρησκευτικά σύμβολα ή εικόνες στους εσωτερικούς της θαλάμους.
Σύμφωνα με την συντηρητική άποψη, οι πυραμίδες της Γκίζας κατασκευάστηκαν από τους Φαραώ της τέταρτης Δυναστείας ως τύμβοι. Ωστόσο, τα σώματα των Φαραώ αυτών δε βρέθηκαν μέσα σ' αυτές. Ο βασιλικός θάλαμος της μεγάλης πυραμίδας ανακαλύφθηκε ότι ήταν εντελώς άδειος όταν ανοίχτηκε, ενώ η πέτρινη σφραγισμένη θήκη ήταν εντελώς άδεια. Στον θάλαμο του Belzoni κάτω από τη δεύτερη πυραμίδα, βρέθηκε μία πέτρινη θήκη παρόμοια με αυτή της μεγάλης πυραμίδας, αλλά επίσης δεν περιείχε κανένα σώμα. Το 1878 ήρθε στο φως μία σαρκοφάγος που περιείχε μία μούμια και που βρέθηκε στην τρίτη πυραμίδα. Αν και η σαρκοφάγος μαζί με τη μούμια χάθηκαν στη θάλασσα κατά τη διάρκεια της μεταφοράς τους στο βρετανικό Μουσείο, είχαν παρθεί δείγματα από αυτές και όταν αναλύθηκαν αργότερα με τον ραδιενεργό άνθρακα, βρέθηκε ότι προερχόντουσαν από μία αρκετά μεταγενέστερη εποχή, δηλαδή πριν από 2000 με 2500 χρόνια από σήμερα.
Γίνεται όλο και περισσότερο φανερό ότι οι τρεις Φαραώ που θεωρήθηκε πως έχτισαν τις πυραμίδες, στην πραγματικότητα έδωσαν μονάχα το όνομά τους σ' αυτές, εγκαταλείποντας την ιδέα να φτιάξουν παρόμοιες κατασκευές, όπως είχε προσπαθήσει ο Σενεφρού πριν απ' αυτούς. Υπάρχουν αρκετές μικρότερες πυραμίδες γύρω από τις τρεις μεγάλες, οι οποίες πιθανότατα είχαν κατασκευαστεί από τους Φαραώ, αλλά σήμερα έχουν γίνει σχεδόν συντρίμμια λόγω της σημαντικά κατώτερης κατασκευής τους.
Με τον Μικερίνο η τέταρτη Δυναστεία έφτασε στο τέλος της και στην αρχή της πέμπτης Δυναστείας αναγκαζόμαστε να πιστέψουμε, σύμφωνα με τους ιστορικούς, ότι οι Αιγύπτιοι ξαφνικά γύρισαν πίσω στις παλαιότερες κατασκευαστικές και σχεδιαστικές τους μεθόδους, υιοθετώντας πολύ κατώτερες τεχνικές από αυτές που είχαν χρησιμοποιηθεί για τις πυραμίδες της τέταρτης Δυναστείας. Ο πρώτος Φαραώ, ο Σεπεσκάφ, στην πραγματικότητα δεν κατασκεύασε τίποτε περισσότερο από ένα μαστάμπα για την τοποθεσία ταφής του. Ακολουθήθηκε από τον Ουσερκάφ, του οποίου η πυραμίδα ήταν τόσο κακότεχνη, ώστε σήμερα αποτελεί μονάχα έναν σωρό από ερείπια. Το ίδιο συνέβη και με τις τρεις πυραμίδες που χτίστηκαν κατά τη διάρκεια της βασιλείας των Σαχουρέ, Νισβερέ και Νεφερικαρέ στο Abu Sir και που το μέγεθός τους δεν συγκρινόταν με αυτό των πυραμίδων της Γκίζας. Αυτές οι πυραμίδες σήμερα είναι επίσης συντρίμμια. Το ίδιο μπορεί να διαπιστωθεί για τα μνημεία που κατασκευάστηκαν από την έκτη μέχρι την δέκατη τρίτη Δυναστεία, μετά από την οποία εγκαταλείφθηκε η τακτική της κατασκευής πυραμίδων. Στο σύνολό τους μετά την τέταρτη Δυναστεία χτίστηκαν 23 μεγάλες πυραμίδες και σε κάθε μία περίπτωση η κατασκευή τους ήταν πολύ κατώτερη από απόψεως σχεδίασης, υλικού και διατήρησης στον χρόνο. Εύλογο θα ήταν συνεπώς να αναρωτηθούμε, αν οι με τέτοια υπεροχή κατασκευασμένες τρεις πυραμίδες χτίστηκαν πράγματι κατά τη διάρκεια της τέταρτης Δυναστείας, τι συνέβη σε εκείνη την εντυπωσιακή τεχνολογία και τεχνογνωσία; Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε ξανά από τότε ούτε καν σε μία από τις μεταγενέστερες πυραμίδες;
Ο συγγραφέας William R. Fix συμπέρανε: "οι πολλαπλές θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ των μεγάλων πυραμίδων της Γκίζας και των υπολοίπων πυραμίδων της Αιγύπτου υποδεικνύουν ότι δεν ισχύει η κρατούσα θεωρία για τη χρονολόγησή τους. Αλλά αν δεν προέρχονται από τη δυναστική Αίγυπτο, υπάρχει μόνο μία κατεύθυνση που μπορούν να μετακινηθούν χρονολογικά: πίσω στο παρελθόν".
Στην πραγματικότητα, οι πυραμίδες της Γκίζας δεν αποτέλεσαν ποτέ ένα αναπόσπαστο τμήμα της εξέλιξης των αιγυπτιακών πυραμίδων. Αντίθετα, υπήρχαν εκεί από την αρχή και η επίδρασή του έδωσε έμπνευση για την κατασκευή όλων των υπολοίπων πυραμίδων που χτίστηκαν στις Δυναστείες κατά μήκος του Νείλου.
πηγή: atlantisrising.com/backissues/issue8/ar8pyramids.html